नेपाली पहिचान झल्काउने हस्तकलाको उत्पादनमा आर.के. मेटल ह्याण्डिक्राफ्ट्सको बढ्दो योगदान

मकवानपुर । पछिल्लो समय नेपाली मौलिकता, संस्कृति र पहिचान झल्काउने हस्तकलाका सामग्रीप्रति नेपाली बजारमा आकर्षण बढ्दै गएको छ। नेपालमा उत्पादन भएका मौलिक तथा हस्तनिर्मित सामग्रीलाई उपहार, सम्झनाको चिनो, कार्यालय सजावट तथा विशेष अवसरका लागि प्रयोग गर्ने चलन बढ्दै जाँदा नेपाली हस्तकलाको बजारसमेत विस्तार हुँदै गएको छ।

यही बढ्दो मागलाई ध्यानमा राख्दै मकवानपुरको थाहा नगरपालिका–४, शिखरकोटमा सञ्चालित आर.के. मेटल ह्याण्डिक्राफ्ट्सले नेपाली कला, संस्कृति र पहिचान झल्किने विभिन्न धातुजन्य हस्तकलाका सामग्री उत्पादन गर्दै आएको छ।

आर.के. मेटल ह्याण्डिक्राफ्ट्सले नेपाली झण्डा, खुकुरी, विभिन्न प्रकारका लोगो तथा ब्याज, कोट पिन, नेम प्लेट, तक्मा, मेडल, ट्रफी, की–रिङ, पेपर वेट, सोभेनियर, टोकन अफ लभ, विभिन्न स्मृतिचिन्ह तथा ग्राहकको मागअनुसारका कस्टमाइज्ड सामग्री उत्पादन गर्दै आएको छ।

यी सामग्री केवल धातुबाट बनेका वस्तु मात्र नभई नेपालीपन, मौलिकता र सम्झना बोकेका हस्तकलाका उत्पादनका रूपमा विकास गर्ने प्रयास गरिएको उद्योगको भनाइ छ। विशेषगरी नेपाली झण्डा, खुकुरी, मन्दिर तथा धार्मिक–सांस्कृतिक प्रतीक, विभिन्न नेपाली डिजाइन र पहिचान झल्काउने आकृतिहरूलाई धातुमा उतारेर तयार गरिने सामग्रीले नेपाली कला र संस्कृतिलाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउन सहयोग गर्ने विश्वास गरिएको छ।

स्थानीय सीपदेखि राष्ट्रिय बजारसम्म

थाहा नगरपालिकाबाट सुरु भएको आर.के. मेटल ह्याण्डिक्राफ्ट्सको उत्पादन अहिले स्थानीय बजारमा मात्र सीमित नरही नेपालका विभिन्न ठाउँसम्म पुग्ने गरेको छ। व्यक्तिगत ग्राहकदेखि कार्यालय, संघ–संस्था, विद्यालय, व्यवसायिक प्रतिष्ठान तथा विभिन्न कार्यक्रमका लागि आवश्यक सामग्रीसमेत ग्राहकको आवश्यकता र डिजाइनअनुसार तयार गर्ने गरिएको छ।

ग्राहकले चाहेको नाम, लोगो, पद, संस्था वा विशेष सन्देशलाई धातुमा आकर्षक रूपमा तयार गर्न सकिने भएकाले व्यक्तिगत तथा संस्थागत उपहारका रूपमा समेत यस्ता सामग्रीको माग बढ्दै गएको छ।

विदेशमा पनि नेपाली पहिचान पुर्‍याउने प्रयास

नेपाली हस्तकलाको विशेषता नै यसको मौलिकता र नेपाली संस्कृति झल्काउने क्षमता हो। यही कारण नेपाल भ्रमणमा आउने पर्यटक तथा विदेशमा रहेका नेपाली समुदायका लागि पनि नेपाली पहिचान झल्काउने हस्तकलाका सामग्री आकर्षणको विषय बन्ने गरेका छन्।

आर.के. मेटल ह्याण्डिक्राफ्ट्सले उत्पादन गर्ने सामग्रीहरू नेपालभित्रका ग्राहकसँगै विदेशमा रहेका नेपाली तथा नेपाललाई सम्झनाका रूपमा नेपालीपन बोकेको उपहार लैजान चाहने ग्राहकसम्म पुर्‍याउने लक्ष्य राखेको छ। नेपाली कला, संस्कृति र पहिचानलाई धातुको कलाकृतिमार्फत विश्वसामु चिनाउने उद्देश्य उद्योगको रहेको छ।

‘Made in Nepal’ लाई प्राथमिकता

आर.के. मेटल ह्याण्डिक्राफ्ट्सले स्वदेशमै उत्पादन गर्ने र नेपाली सीप तथा श्रमलाई प्राथमिकता दिने अवधारणालाई अघि सारेको छ। “हाम्रो पनि राम्रो पनि, स्वदेशी उत्पादन रोजौँ, नेपाली हस्तकलालाई माया गरौँ” भन्ने भावनासहित नेपाली उत्पादनको प्रयोग र प्रवर्द्धनमा जोड दिइएको छ।

आजको समयमा बजारमा विभिन्न विदेशी उत्पादन सहजै उपलब्ध भए पनि नेपाली मौलिकता, संस्कृति र पहिचान बोकेका सामग्रीको आफ्नै महत्व रहेको उद्योगको विश्वास छ। त्यसैले आधुनिक डिजाइन र प्रविधिको प्रयोग गर्दै पनि उत्पादनमा नेपालीपन र मौलिक पहिचानलाई कायम राख्ने प्रयास गरिएको छ।

परम्परागत सीपलाई आधुनिक प्रविधिसँग जोड्दै

हस्तकलाको क्षेत्रमा परम्परागत सीपको संरक्षणसँगै आधुनिक प्रविधिको प्रयोग पनि आवश्यक हुँदै गएको छ। आर.के. मेटल ह्याण्डिक्राफ्ट्सले परम्परागत धातु हस्तकलाको ज्ञान, सीप र अनुभवलाई आधुनिक डिजाइन तथा उत्पादन प्रविधिसँग जोडेर नयाँ पुस्तालाई आकर्षित गर्ने किसिमका सामग्री निर्माण गर्दै आएको छ।

भविष्यमा उत्पादनको विविधता र गुणस्तर अझ बढाउँदै नेपाली हस्तकलाका सामग्रीलाई नेपालका प्रमुख बजारदेखि अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्‍याउने लक्ष्य उद्योगले लिएको छ।

स्थानीय तहमा सञ्चालन भएका यस्ता उद्योगले रोजगारी सिर्जना गर्नुका साथै स्थानीय सीप, श्रम र उत्पादनलाई बजारसँग जोड्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छन्। थाहा नगरबाट उत्पादन भएको एउटा सानो हस्तकलाको सामग्रीले पनि जब नेपाली कला, संस्कृति र पहिचानलाई बोकेर देशका विभिन्न स्थान तथा विदेशसम्म यात्रा गर्छ, त्यसले “Made in Nepal” को पहिचानलाई थप बलियो बनाउने विश्वास गर्न सकिन्छ।

आर.के. मेटल ह्याण्डिक्राफ्ट्स प्रोडक्सन एन्ड सप्लायर्सको उद्देश्य केवल धातुका सामग्री उत्पादन गर्नु मात्र नभई नेपाली कला, नेपाली सीप र नेपाली पहिचानलाई हस्तकलामार्फत देश–विदेशसम्म पुर्‍याउनु हो।
केशव सुनार 9845174571