दामनको ॠषेश्वर धाममा सम्पन्न भयो तेश्रो बिश्व शान्ती बौद्ध पुजा,

मकवानपुर जिल्लाकै पबित्र तिर्थ  ॠषेश्वर महादेव मन्दिर परिसरमा फागुन १६ गतेदेखि सुरु भएको तेश्रो   बिश्व शान्ति बौद्ध पुजा फागुन १७ मा समापन भएको छ।  यो समेत तीन वटा विश्व शान्ति पुजाहरु सम्पन्न भैसकेको ऋषेश्वरमा पुजा आयोजना गर्नमा  हेटौंडा निवासी लामा पवन तितुङ्गको प्रमुख भुमिका रहेको छ। उनकै अभियानमा विभिन्न स्थानका अवतारी बौद्ध लामा गुरुहरुलाई आमन्त्रित गरि ती पुजाहरु सम्पन्न गरिएको हो।

उक्त बिश्व शान्ति पुजा व्यवस्थित तवरले संचालन गर्नमा दामन तथा सिमभन्ज्याङ बजार व्यवस्थापन समितिले प्रमुख आयोजक "बौद्ध ऐतिहासिक तिर्थ स्थल संरक्षण तथा सम्बर्द्धन समिति" संग सहकार्य गरेको थियो। फागुन १६ गते दुबै बजार व्यवस्थापन समितिले ऋषेश्वर मन्दिरको मुल प्रवेशद्वार देखि मन्दिरसम्म सरसफाइ गरेको थियो भने १७ र १८ गतेको पुजा सम्पन्न गर्न स्वयंसेवकहरु खटाई आवश्यक सहयोग गरेको थियो। 

 बिश्व शान्ती पुजालाई भव्य रुपले सफल बनाउन अवतारी बौद्ध लामा गुरु टुल्कु साङ्गे सेडुपलाई  आमन्त्रित गरिएको थियो। विभिन्न प्रमाणहरुको आधारमा  बौद्ध धर्मावलम्बीहरुको बिश्वास अनुसार उहाँको यो दोस्रो जन्म हो। उहाँको पहिलो जन्म बि.सं.१९६९ मा हेटौंडामा भएको थियो । त्यत बखत पनि उहाँ  बौद्ध शिक्षामा पारङगत एक लामा गुरु हुनुहुन्थ्यो र ५५ वर्षकै उमेरमा उहाँको निधन भएको थियो। उहाँको पार्थिव शरीरको अन्त्यस्टी पनि उहाँकै ईच्छानुसार दामन स्थित ऋषेश्वर मन्दिर क्षेत्रमा गरिएको थियो। ऋषेस्वर गुम्बाका संरक्षक अनि संचालक  छोकी लामाको भनाइ अनुसार उहाँको स्वर्गीय बुवा र उहाँ मिलनसार मित्र भएको पनि रहस्य सुनाउनुभयो। प्रायःजसो नजिकका ठाउँहरुको बौद्ध लामा गुरुहरुले आफ्नो अन्त्यस्टिको निम्ति यसै ऋषेश्वर धामलाई नै चुन्ने गरेको इतिहासले प्रष्ट पारेको छ र वर्तमानमा पनि सो वैदिक प्रथा कायम रहेको छ।

अवतारी लामा गुरु टुल्कु साङ्गे सेडुपको वर्तमानको जन्म थलो भने सिन्धुपाल्चोक हो। उहाँले पश्चिमी भारतको कर्नाटक राज्यको मिसोर भन्ने स्थानमा रहेको एक भव्य  गुम्बा नाम्द्रोलिङ बाट सम्पुर्ण बौद्ध शिक्षा पूरा गर्नुभएको छ। बौद्ध धर्मको इतिहास  अनुसार ऋषेश्वर धाममा प्राचीन कालमा अद्वितीय शक्ति भएको महाज्ञानि,महायोगी बौद्ध तपसी, भिक्षु गुरु पद्मसम्भवले ध्यान गरि अनेकौं सिद्धीहरु प्राप्ति गरेको स्थान भनी बिश्वास गर्दै आएका छन् ।

ऋषेश्वर मन्दिर संचालन गर्न एउटा समितिको खाचो,बढ्दै छ मन्दिर वरपर फोहोर।

ऋषेश्वर मन्दिर क्षेत्रमा बढ्दै गइरहेको अजैबिक फोहोरलाई हटाउन तथा बृहत् सरसफाइ अभियानको तत्काल आवस्यकता टड्कारो देखियको छ भने त्यहा देखिएका तमाम व्यथिती र अराजक गतिविधिहरुलाई नियमन गरि धार्मिक पर्यटनलाई प्रवर्द्धन गर्न अनि यसको महत्व र इतिहासलाई संरक्षण गरि व्यवस्थित तरिकाले संचालन गर्न एउटा व्यवस्थापन समितिको मुख्य आवश्यकता रहेको र तेसको लागि नगरपालिका र वडा न ४ तदारुकताका साथ लाग्नुपर्ने स्थानीयको आवाज रहेको छ।