नेपालको पहिलो आधुनिक सडक, त्रिभुवन राजपथ, केवल एक मार्ग नभई ऐतिहासिक धरोहर हो। ‘बाइरोडको बाटो’ भनेर चिनिने यो राजपथले काठमाडौंलाई दक्षिणी तराईसँग जोड्ने पहिलो मोटर योग्य सडकको रूपमा इतिहास रच्यो। यसको निर्माणअघि नेपालमा पैदल यात्रा, घोडा र खच्चर मात्र यातायातका साधन थिए। त्रिभुवन राजपथको स्थापनाले नेपालको अर्थतन्त्र, व्यापार र...

विकासको नाममा राजनीतिक दलहरूले वर्षौंदेखि जनतालाई अनेकौं सपना देखाउँदै आएका छन्। संविधान, संघीयता, योजना, बजेट, र राष्ट्रिय रणनीतिहरूको शृंखला—यी सबै दस्तावेजले समृद्ध नेपालको परिकल्पना गरेका छन्। तर यथार्थको बाटोमा जब पाइलाहरू चालिन्छन्, तब ती सपनाहरू अधुरा, अपुरा र झुठा सावित भइरहेका छन्। र, यस झुठको सबैभन्दा पीडादायी प्रतीक...

नेपालको राजनीतिक इतिहास साक्षी छ—हामीले बारम्बार व्यवस्था परिवर्तन गरेका छौं। वि.सं. २००७ सालमा राणा शासनको अन्त्यसँगै प्रजातन्त्रको घोषणाबाट सुरु भएको यो यात्राले पञ्चायती शासन, बहुदलीय व्यवस्था, माओवादी विद्रोह, दोस्रो जनआन्दोलन र संघीय गणतन्त्रसम्मका अनेकौं मोड पार गरिसकेको छ। हरेकपटक ‘व्यवस्था’ फेरिएको छ—नाम, स्वरूप र...

महाशिवरात्री हिन्दू धर्ममा एक अत्यन्त पवित्र र महत्वपूर्ण पर्व हो, जुन भगवान शिवको आराधना र आध्यात्मिक जागरणको प्रतीक मानिन्छ। यो दिनलाई अन्धकारमाथि उज्यालोको विजयको रूपमा र आत्मा र परमात्माको मिलनको समयको रूपमा व्याख्या गरिन्छ। भगवान शिवलाई 'परमात्मा' वा 'सर्वशक्तिमान' मानिन्छ, जो निराकार, निराकार शक्ति र शुद्ध चेतनाका प्रतीक...

फागुन १ गते जनयुद्ध दिवस नेपालको ऐतिहासिक दृष्टिकोणमा अत्यन्त महत्वपूर्ण दिन हो। यो दिन २०५२ सालको फागुन १ गते नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी) ले जनयुद्धको औपचारिक शुरुआत गर्यो, जसले नेपालका सामाजिक, आर्थिक र राजनीतिक संरचनामा गहिरो परिवर्तन ल्यायो। जनयुद्धको ऐतिहासिक महत्व भनेको यसले नेपाली समाजका शोषित र उत्पीडित वर्गहरूको...

  भागवत गीता हिन्दू धर्मको अमूल्य ग्रन्थ हो, जसले जीवनलाई उच्च मूल्य, नैतिकता, र कर्मयोगको मार्गदर्शन प्रदान गर्दछ। भागवत गीतामा कर्मयोगले मानव जीवन सुखद बन्नेछ र समाज सभ्य बन्नेछ भनेर मार्ग दर्शनको पाठ सिकाउन खोजिएको छ यद्यपि कुनै समयको शासनकर्ता र ऋषि मुनिहरुले   कर्म र योग लाई अलगअलग गरि समाजमा लागू गर्ने प्रचलनको सुरुवात...

यस्तो त् सानो कुरामा नै खुसि हुने मन सानै कुरा मा पनि बिचलित हुन् पुग्छ खुसि हुन लाइ धेरै ठुलो कुरा नचाहिने मन लाइ सानै कुराले पनि धेरै पिडा दिने रहेछ हामीले आफुलाई खुशी राख्नको लागि यी बानि बाट चाहि टाढा बस्नु पर्ने रहेछ अनि अर्को कुरा मानिस लाइ दुखि बनाउने भनेकै अरुको प्रतिको आशा र अपेक्षा ले रहेछ हामि अरु बाट आश राख्छौ कसैले हामीलाई...

'हामी कसैको होइनौँ, कोही हाम्रा होइनन्, हामी सत्य र न्यायका, सत्य र न्याय हाम्रो ' -रुदाने । यहाँ सिद्धान्त लेख्नेहरू, सिद्धान्त पढ्नेहरू, कण्ठ गर्नेहरू धेरै जन्मिए । यति मात्र होइन, सिद्धान्तका लागि जीवन र जीवनका लागि सिद्धान्त दिने दुवै थरीका नि जन्मिसके । सिद्धान्तलाई जनताको बोली, व्यवहार, विचारको कसीमा तौलेर जनहितका खातिर...

रुपचन्द्र बिष्टको थाहा आन्दोलन नेपालमा समाजिक  राजनीतिक परिवर्तनको प्रेरणादायी आन्दोलन थियो। यस आन्दोलनले सामन्तवाद, जातीय विभेद, र अन्यायका विरुद्ध आवाज उठाउँदै थाहा (ज्ञान र चेतना) को महत्वलाई केन्द्रमा राखेको थियो। बिष्टले समाजमा विद्यमान असमानता, शिक्षा, स्वास्थ्य, र रोजगारीका अवसरहरूमा पहुँचको अभावप्रति चेतनाको ज्योति बाल्ने...