दामनको भर्‍याङ : अँग्रेजीमा ल्याडर की स्टेयरकेस ? 
ल्याडर भए विश्वकोे, स्टेयरकेस भए नेपालको

• कुमार नेगी

अँग्रेजी भाषाको ल्याडर शब्दलाई आधार मान्ने हो भने गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सले प्रकाशन गर्ने विश्व कीर्तिमानहरुमध्ये विश्वको सबैभन्दा लामो ल्याडर अर्थात् भर्‍याङ ४१ मिटर १६ सेन्टिमिटर रहेको छ । सन् २००५ मा यो अभिलेख कायम भएयता यसमा ‘रेकर्ड ब्रेक’ भएको पाइएको छैन ।  गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सको वेबसाइटमा गएर हेर्ने हो भने अहिलेसम्म अभिलेख गरिएको विश्वको लामो ल्याडर अस्ट्रियामा सन् २००५ मा निर्माण गरिएको भर्‍याङ हो भन्ने स्पष्ट देखिन्छ । 

मकवानपुरको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यमध्ये मानिने दामनको प्राकृतिक टावरमा निर्माण गरिएको भर्‍याङ गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सअनुसारको भर्‍याङभन्दा २८ मिटर ३४ सेन्टीमिटरले लामो रहेको छ । हाल निर्माण गरिएको दामनको फलामे भर्‍याङ ६९ मिटर ५० सेन्टीमिटर रहेको थाहा नगरपालिका–४ का वडा अध्यक्ष दिपकसिं लामाले बताउनु भयो । 

गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स हेर्दा दामनको भर्‍याङको लम्बाई मात्र होइन, त्यसमा रहेका खुड्किलाहरु पनि बढी देखिन्छ । अष्ट्रियाको भर्‍याङमा १२० खुड्किला रहेकोमा दामनको भर्‍याङमा १५७ खुड्किलाहरु रहेका छन् । भर्‍याङलाई अँग्रेजी भाषामा ल्याडर, स्टेयरकेस जस्ता शब्दहरुबाट चिनिने गरिएको पाइन्छ । गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सले स्टेयरकेसको लम्बाई बारे विश्व कीर्तिमानीको सूची प्रकाशन गरेको छैन । 

गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्समा स्टेयरकेसको लम्बाईबारे कीर्तिमानी रेकर्ड नदेखिए पनि बेवसाइटहरुमा हेर्दा दामनको भर्‍याङलाई स्टेयरकेस मान्ने हो भने यो भन्दा लामा स्टेयरकेसहरु धेरै देखिएका छन् । स्वीटजरल्याण्डको नाइसिन हिमालमा रहेको ३ हजार ४०० मिटर लम्बाई रहेको स्टेयरकेस विश्वको सबैभन्दा लामो देखिन्छ । उक्त स्टेयरकेसमा ११ हजार ६७४ स्ेटप रहेका छन् । 

दामनमा निर्मित प्राकृतिक टावरमा जाने भर्‍याङलाई गिनिजले ‘ल्याडर’को रुपमा परिभाषित ग¥यो भने गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्समा यो सन् २०२० को अहिलेसम्मलाई विश्वको लामो भर्‍याङको रुपमा दर्ज हुनेछ । यसको लागि गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सको वेबसाइटमा गई खाता सिर्जना गरेर आवेदनको प्रक्रिया शुरु गर्न सकिन्छ । 

अहिलेसम्म गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सले सूचीकृत गरेको विश्वको लामो ‘ल्याडर’ पश्चिम अष्ट्रियाको टेरोल राज्यअन्तर्गत पर्ने साँट लियोनहार्ड नगरपालिकामा पर्छ । विश्वकाभर्‍याङहरुबारे जानकारी दिने मिडल्याण्ड ल्याडर्स नामक वेबसाइटको फेब्रुअरी २०१९ मा प्रकाशित ल्याडर वर्ल्ड रेकर्ड्स शीर्षकको लेखमा यसबारे उल्लेख गरिएको छ । उक्त लेखमा उल्लेख गरिए अनुसार उक्त भर्‍याङ प्रयोगका लागि डिजाइन गरिएको नभई कलाकौशल प्रदर्शनको लागि निर्माण गरिएको थियो । अष्ट्रियामा रहेको ह्याण्डवक्र्स संग्रहालयले प्रदशर्नीका लागि उक्त भर्‍याङको निर्माण गरेको थियो । 

दामनमा निर्माण गरिएको भर्‍याङ समुदी सतहबाट करिब २ हजार ४०० मिटरको उचाइमा रहेको प्राकृतिक टावरमा पुग्नेगरी डिजाइन गरिएको हो । 
(यो सामग्री विभिन्न वेबसाइटहरुको सहयोगमा तयार पारिएको हो ।)