‘लम्पी स्किन’ महामारीले मकवानपुरमा २७ वटा गाईवस्तु मरे

फोटो,समाचार :नयाँ पत्रीका बाट,-नयाँ

पशुचौपायमा लाग्ने ‘लम्पी स्किन’ रोग मकवानपुरमा महमारीका रुपमा फैलिएको छ । यस रोगका कारण मंगलबारसम्म मकवानपुरमा २७ वटा गाईवस्तु मरेका छन् । भेटेरीनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र हेटौंडाका सूचना अधिकारी डा. आभास कोइरालाले मकवानपुरका ४ वटा पालिकाको विभिन्न स्थानमा यो रोग देखा परेको जानकारी दिए ।
सूचना अधिकारी कोइरालाका अनुसार मकवानपुरको कैलाश, मकवानपुर गढी, मनहरी गाउँपालिका र हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका विभिन्न वडामा किसानले पालेको गाईवस्तुमा यो रोग देखा परेको छ ।उनले रोगको बारेमा धेरै किसानलाई जानकारी नहुँदा वास्तविक विवरण आफुहरुसँग आइनसकेकाले अन्य पालिकामा पनि यो रोग फैलिएको हुनसक्ने बताए । 
सूचना अधिकारी कोइरालाले अहिलेसम्म मकवानपुरमा ८ सयको हाराहारीमा गाईवस्तुमा यो रोगको लक्षण देखा परिसकेको जनकारी दिए । नेपालमा दुई बर्षअघि देखिएको यो रोग लम्पी स्किन भाइरसबाट सर्ने सूचना अधिकारी कोइरालाले जानकारी दिए । उनले लामखुट्टे, झिँगा र किर्नाको टोकाइबाट यो रोग सजिलै रोगी पशुबाट निरोगी पशुमा सर्ने जानकारी दिए ।
रोग लागेपछि गाईवस्तुका घाँटी, पुच्छर लगायत शरीरका विभिन्न भागमा साना ठूला गिर्खाहरू देखिने, मुखबाट फिँज धेरै निकाल्ने, उच्च ज्वरो, कचेरा र सिंगान बग्ने जस्ता लक्षणहरु देखा पर्ने सूचना अधिकारी कोइरालाले जानकारी दिए ।
जिल्लाको मकवानपुर गढी गाउँपालिकामा लम्पी स्किनको प्रभाव सबैभन्दा बढी देखिएको छ । पालिकाको वडा नम्बर १, २, ३, ४, ५ र ६ मा किसानले पालेका गाईवस्तुमा लम्पी स्किन रोग देखा परेको उपचारमा संलग्न गाउँपालिकाका पशु प्राविधिक कर्ण बहादुर विकले जानकारी दिए । ‘पालिकाको प्रायः सबै वडामा लम्पी स्किन देखिएको छ । वडा नम्बर ३, ५ र ६ मा सबैभन्दा धेरै प्रभाव परेको छ । यहाँका हरेक घरमा पालिएका गाईवस्तुमा यो रोग लागेको छ‘ उनले भने ।
प्राविधिक विकका अनुसार मकवानपुर गढी गाउँपालिकामा मात्रै अहिलेसम्म १५ वटा गाईवस्तुको मृत्यु भइसकेको छ । यस्तै अहिलेपनि ६ सय भन्दा बढी गाईवस्तुको उपचार चलिरहेको उनले बताए । रोग नियन्त्रणमा ल्याउन कठिन भएपछि गाउँपालिकाले ५ जना पशुप्राविधिकलाई उपचारमा खटाएको विकको भनाई छ ।

यस्तै मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकाको वडा नम्बर १, २ र ३ मा पनि लम्पी स्किन रोग देखा परेको छ । पालिकाको वडा नम्बर १ चकरी मकरीमा मात्रै मंगलबारसम्म १० वटा गाईवस्तुको मृत्यु भइसकेको पालिकाका पशुप्राविधिक गोपाल अधिकारीले जानकारी दिए । 
अधिकारीका अनुसार मनहरीमा अहिले ४० देखी ४५ वटा गाईवस्तु मात्रै यस रोगबाट बिरामी परेका छन् । रोगको लक्षण देखा पर्नासाथ उपचार थालेकाले रोग फैलिन नपाएको अधिकारीको भनाई छ । 

यता मकवानपुरको कैलाश गाउँपालिकामा अहिलेसम्म लम्पी स्किनका कारण २ वटा गाईवस्तुको मृत्यु भएको छ । कैलाश गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३, ७ र ८ मा देखा परेको यस रोगका कारण अहिलेसम्म १५ वटा गाईवस्तु विरामी परेका छन् । 

पालिकाका पशु प्राविधिक सन्तोष कुमार थिङले भौगोलिक विकटताका कारण सबै ठाउँको अवस्था थाहा हुन नसकेको बताए । लम्पी स्किनबाट पालिकामा अझ धेरै गाईवस्तु विरामी परेको हुनसक्ने उनको भनाई छ

यसैगरी हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका विभिन्न वडामा पनि लम्पी स्किनका कारण किसानले पालेका गाईवस्तु विरामी परेका छन् । उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर ७, ११, १२, १६, १७ र १८ मा किसानले पालेका गाईवस्तुमा लम्पी स्किनको लक्षण देखिएको सहायक पशुविकास अधिकृत कृष्णप्रसाद भट्टराईले जानकारी दिए । 

उनले रोगको यकिन गर्न परीक्षणको काम चलिरहेको जानकारी दिए । अहिलेसम्म उपमहानगर क्षेत्रभित्र लम्पी स्किनका कारण कुनैपनी गाईवस्तुको मृत्यु नभएको उनको भनाई छ । अधिकृत भट्टराईले रोग नियन्त्रणका लागी उपमहानगरपालिकाको प्रभावित क्षेत्रमा कृतिम गर्भाधान र खोप कार्यक्रम बन्द गरिएको जानकारी दिए । 

उपमहानगर क्षेत्रभित्र अहिलेसम्म यस रोगका कारण गाईवस्तुको मृत्य भएको छैन । पशुप्राविधिकहरु गाईवस्तुको उपचारका क्रममा एक स्थानबाट अर्को स्थानमा जाँदा यो रोग सजिलै सर्नसक्ने भएकाले हामीले तत्काल प्रभावित क्षेत्रमा कृतिम गर्भाधान र खोप कार्यक्रम बन्द गराएका छौं ।’ उनले भने । 

रोग नियन्त्रणमा सहयोग पुर्‍याउनका लागी किसानहरुलाई आवश्यक परामर्श दिने, माइकिङ गर्ने, रोगको बारेमा जानकारी गराउने जस्ता काम गरिहेको अधिकृत भट्टराईले बताए ।

उनले रोगको नियन्त्रणका लागि प्रभावित क्षेत्रका गाई÷भैंसी खरिद बिक्री तथा ओसार पसार नगर्न, रोगी पशुलाई अलग राखी उपचारमा लाग्न, पशुलाई बाहिर चराउनका लागि नलैजान आग्रह गरिएको उनको भनाई छ । नयाँ पत्रीकामा पोस्टराज अधिकारीले खवर लेखेका छन।