थाहाको नेवार बस्तीमा टोलटोलबाट गाइजात्रा निकालियो(फाेटाे फिचरसहित)

भाद्र कृष्ण प्रतिपदादेखि अष्टमीसम्म आठ दिन मनाइने परम्परागत सांस्कृतिक पर्वअन्तर्गत आज थाहा नगरपालिकाको नेवार बस्तीमा टोलटोलबाट गाइजात्रा निकालिएको छ । 

प्रहसन, सामाजिक विकृतिप्रति व्यङ्ग्य, नाचगान तथा दिवंगत व्यक्तिको सम्झना गर्दै टोलटोलबाट गाइजात्रा निकालिएको हो । 

थाहा नगरको पालुङ शहर, इन्द्रायणी बस्ती, गोपाली गाउँ, ओखरबजार, कुलगाउँ, कुन्छाल, टौखेल, न्हुल गाउँ, माझगाउँ लगायत नेवारबस्तीहरुबाट गाइजात्रा निकालिएको हो । 

कोरोना भाइरस संक्रमणको जोखिमका कारण अघिल्ला वर्षमा जस्तो भिडभाड नगर्न सरकारले आग्रह गरे अनुसार सकेसम्म सीमित व्यक्तिहरुको सहभागितामा दूरी कायम गरेर जात्रा निकालिएको थाहा नगरपालिका वडा नं. १ का निराजन गोपालीले बताउनुभयो ।

गाईजात्राका दिन एक वर्षभित्र दिवंगत भएका आफन्तको सम्झनामा गाई वा मानिसलाई गाईका रूपमा सिंगारी आ–आफ्ना क्षेत्रमा परिक्रमा गराउने र उनीहरूलाई श्रद्धालुद्वारा दूध, फलफूल, रोटी, चिउरा, दहीका साथै अन्न र द्रव्य दान गरिन्छ । यसरी नगरपरिक्रमा गर्नाले वर्षभरि मृत्यु भएका व्यक्तिहरू गाईको पुच्छर समाई वैतरणी पार हुन्छन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ ।

थाहा नगरको इन्द्रायणी बस्तीबाट निकालिएको गाइजात्रा पाण्डुकेश्वर क्षेत्र हुँदै पालुङ सहर परिक्रमा गरेर अघि बढेको थियो ।

राजा प्रताप मल्लले पुत्रशोकले विह्वल भएकी आफ्नी रानीलाई दुनियाँले पनि यस्तै शोक बेहोर्नुपर्छ भन्ने देखाउन ‘जनतालाई आ–आफ्नो घरका मरेका व्यक्तिका नाममा गाईजात्रा निकाली सहर परिक्रमा गराउनू’ भनी आज्ञा दिएका आधारमा यो पर्व शुरु भएको ऐतिहासिक तथ्य छ ।

यसबाट पनि रानीको मन शान्त हुन नसकेकाले विभिन्न प्रकारका प्रहसन तथा व्यंग्यात्मक कार्यक्रमसमेत गराउने आदेश दिएअनुरूप हास्यव्यंग्यको प्रचलन चलेको हो भन्ने जन श्रुति पाइन्छ । प्रताप मल्लको पालादेखि प्रचलनमा आएको गाईजात्रा हनुमानढोकास्थित राजप्रासाद भएर जानुपर्ने प्रथा अहिलसम्म पनि जारी छ ।